ในช่วงตั้งแต่ 1 ปีที่ผ่านมา เรื่องหินๆ ดูจะเป็นปัญหาที่หนักหนาพอสมควร เนื่องจากแหล่งสัมปทานหรือประทานบัตรการทำเหมืองได้ทยอยสิ้นอายุ ทำให้ผู้ประกอบการต้องขอต่ออายุสัมปทานจากรัฐอีกครั้งเพื่อให้สามารถประกอบกิจการต่อไปได้ อย่างน้อยก็สองรายที่ได้ประทานบัตรทำเหมืองหินเขาคูหา ตำบลคูหาใต้ อำเภอรัตภูมิ จังหวัดสงขลา เนื่องจากการทำเหมืองหินเป็นกิจการที่ใช้ทรัพยากรธรรมชาติโดยตรง จากการระเบิดหินแล้วนำไปโม่ให้ได้ตามขนาดที่ต้องการในจำนวนที่มากพอ จึงย่อมส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมไม่มากก็น้อย ไม่ว่าผลกระทบจากเสียงระเบิด แรงสั่นสะเทือน ฝุ่นที่ฟุ้งกระจาย รวมทั้งสภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลงไป แน่นอนว่า ทำให้การต่ออายุประทานบัตรถูกต่อต้านจากชาวบ้านที่ได้รับผลกระทบด้วยเขาคูหาเป็นภูเขาหินปูนขนาดใหญ่ ตั้งตระหง่านกลางทุ่งนาริมทางหลวงสายเอเชีย ในตำบลคูหาใต้ โดยมี “หลักโค” หรือเขาหินยอดแหลมมองเห็นเด่นเป็นสง่าอยู่ด้านทิศตะวันออกติดกับเขาคูหา และเป็นที่มาของตำนานเขาโคหาย กับเขา 5 ลูก และควนอีก 3 ลูกตามตำนานโบราณ
ส่วนหนึ่งของเขาคูหาเป็นแหล่งประทานบัตรทำเหมืองหินของบริษัทพีรพลมายนิ่ง จำกัด ที่ทำเหมืองระเบิดหินและโรงโม่หินมากว่า 30 ปี ส่วนอีกแหล่งเป็นแหล่งประทานบัตรของนายมนู เลขะกุล ดำเนินการโดยบริษัทแคลเซียมไทยอินเตอร์ จำกัด
เขาคูหาที่มีสภาพเว้าแหว่งแตกต่างไปจากอดีตลูกนี้ มีความสำคัญต่อประวัติ-ศาสตร์ท้องถิ่นเป็นอย่างมากปัจจุบันมีร่อยรอยของการะเบิดหินออกไป จนเรือนยอดเขาเดิมหายไปแล้ว แต่หลักโคยังอยู่เหมือนเดิมส่วนใต้เขาบริเวณทางเข้าก่อนถึงเขตประทานบัตรระเบิดหิน มีสายน้ำเล็กๆ ไหลออกมา ชาวบ้านเรียกว่า
คลองตะเคียน มีร่องรอยการปรับแต่งตลิ่งเพื่อให้น้ำไหลดีขึ้น จากเดิมที่ดินและหินจากการระเบิดหล่นทับปิดทับสายน้ำแห่งนี้มาก่อนหน้าแล้ว ขณะที่พื้นที่รอบๆ เขาคูหา ส่วนใหญ่เป็นเรือกสวนไร่นาของชาวบ้าน มีก้อนหินขนาดเท่าหน้าแข้งหล่นอยู่ประปราย เป็นไปได้ว่าเป็นหินที่กระเด็นออกมาเพราะแรงระเบิด จนกลายเป็นเหตุผลที่รถรับจ้างไถนา ปฏิเสธการรับจ้างไถนาในบริเวณนี้ อ่านต่อ คลิ้กที่นี่
